Akt oskarżenia oparty na skradzionej dokumentacji i broszura polityczna, jako główny dowód przestępstwa to kolejne wątki tzw. ?afery Szeremietiewa? ciągnącej się już ponad pięć lat.

Noc z 25 na 26 czerwca 2001: do zabytkowej kamienicy przy ul. Lwowskiej w Warszawie dochodzi do włamania. Złodzieje wyłamują zamki i wchodzą do biur Fundacji Niepodległości Polski, która mieściła się w kamienicy. Ich łupem padła m.in. teczka z dokumentami finansowymi fundacji. ? Rano przyszła do mnie dyrektor mojego biura poselskiego i poinformowała mnie o włamaniu ? wspomina Romuald Szeremietiew. ? Po trzech godzinach przyszli do mnie dziennikarze ?Rzeczpospolitej? i zapytali także, czy fundacja służyła do machinacji finansowych ? mówi były wiceminister ON.

Sprawców włamania do dziś nie ujęto, śledztwo zostało umorzone. Tymczasem skradzione dokumenty fundacji trzy lata później stały się podstawą oskarżenia współzałożyciela fundacji Romualda Szeremietiewa oraz jego asystenta Zbigniewa Farmusa o wyprowadzenie ponad 70 tys. zł z fundacji i przeznaczenie ich na kampanię wyborczą partii byłego ministra.

Fałszerstwa nie było

O sprawie Szeremietiewa pisaliśmy już w tekście pt. ?Zrobiony na szaro? (GP nr 4/2006). Spektakularne zatrzymanie na promie płynącym do Szwecji ówczesnego asystenta wiceministra ON Zbigniewa Framusa. Kolejne publikacje ?Rzeczpospolitej? posądzające byłego ministra o branie łapówek spowodowały, że ?wyrok? skazujący bez udziału sądu i prokuratury został już wydany przez media.

Tymczasem kolejne zarzuty prokuratury nie potwierdzały się w dokumentach i relacjach świadków. Zeznający przeciwko podejrzanym powiązani z WSI świadkowie składali sprzeczne zeznania. Prawda o ?kasjerze z MON? zaczęła wychodzić na światło dzienne. Jednak mimo licznych wątpliwości sprawa w dalszym ciągu toczyła się.

Kilka tygodni po opublikowaniu przez nas tekstu o sprawie Szeremietiewa okazało się, że oprócz podnoszonych zarzutów rzekomego łapówkarstwa w stosunku do byłego ministra i jego asystenta, w prokuraturze toczyło się też śledztwo w sprawie wyprowadzenia przez nich z Fundacji Niepodległości Polski pieniędzy na kampanię wyborczą.

Sprawę domniemanego wyłudzenia prowadziła (od sierpnia 2002 r.) prokurator Elżbieta Grześkiewicz. Postawiła obu podejrzanym zarzut fałszowania podpisów na dokumentach fundacji. Według śledczych miało to zalegalizować wydatki, które rzekomo trafiły do prywatnej kieszeni byłego ministra. Ekspertyza grafologiczna zlecona przez prokuraturę wykazała, że Szeremietiew i Farmus żadnych podpisów nie fałszowali. Zarzut prokuratura musiała umorzyć.

Prokurator od służb
(uwaga: z tekstu poniżej nie wynika dlaczego Przybysz to prokurator od służb ? może jakieś zdanie wyjaśniające, np. odwołanie się do innego art. Gdzie Pan pisał o prok. Przybysz?)

Kiedy wydawało się, że sprawa jest już zamknięta z końcem stycznia 2004 r. śledztwo przejęła prokurator Monika Przybysz. I ona 28 czerwca 2004 r. sporządziła i wysłała do sądu akt oskarżenia wobec Szeremietiewa i Farmusa.

Zarzuciła im, że

?w latach 1997-1999 działając wspólnie i w porozumieniu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru przywłaszczyli sobie powierzone im mienie Fundacji Niepodległości Polski (...) w łącznej kwocie 73 907, 46 zł w ten sposób, że kwoty uzyskane z darowizn na rzecz FNP wydatkowali na cele nie związane z działalnością statutową, w tym na kampanię wyborczą Romualda Szeremietiewa?.

Akt oskarżenia oparła na braku dokumentacji, która zaginęła podczas włamania w czerwcu 2001 r.

Wspieranie niepodległości

Postanowiliśmy więc sprawdzić na co fundacja mogła wydawać pieniądze. Zgodnie ze statutem celem działania Fundacji Niepodległości Polski jest

?współdziałanie z osobami, organizacjami działającymi na rzecz utrzymania niepodległości i wolności Narodu Polskiego, wspieranie działań służących niepodległości i bezpieczeństwu Narodu i Państwa, koordynacja działalności na rzecz utrzymania dziedzictwa narodowego (...) troska o umacnianie wpływów politycznych osób i organizacji niepodległościowych w społeczeństwie polski?.

Statut FNP pozwalał na materialne wspieranie takich organizacji i polityków. Można więc mieć poważne wątpliwości, co do interpretacji przez prokuraturę roli fundacji jako instytucji prawnej i instytucji życia społecznego. Artykuł 11 Konstytucji RP oraz ustawa o partiach politycznych z czerwca 1997 r. mówią m.in. o możliwości wspierania polityków, których program jest zgodny z celem działania danej fundacji.

Wydaje się więc, że zarzucanie zarządowi FNP dokonania nadużyć, finansując kampanię wyborczą Ruchu dla Rzeczypospolitej (którego liderem był Szeremietiew) jest mocno wątpliwe. Tym bardziej, że podobne rozwiązania od wielu lat stosuje np. Fundacja Konrada Adenauera., która oficjalnie wspiera partie chadeckie CDU i CSU. Inne partie polityczne w Niemczech również są wspierane przez swoje fundacje.

Prokuratura nie uwzględniła również, że jej argumentacja jest sprzeczna z wykładnią prawa dokonaną przez Sąd Apelacyjny w 1999 r. na temat przestępstwa przywłaszczenia mienia. Zgodnie z nią, Szeremietiew i Farmus nie popełnili tego przestępstwa. Obydwu podejrzanym prokuratura zarzuca też działanie w zmowie. Tymczasem w uzasadnieniu aktu oskarżenia, przygotowanym przez prokurator Przybysz nie ma o tym słowa.

Broszura zgodna z prawem

Jednym z głównych argumentów prokuratury było to, że w 1997 r. fundacja opłaciła przygotowanie i wydanie szczegółowej, siedemdziesięciostronicowej, broszury informacyjnej zatytułowanej ?Program Akcji Wyborczej Solidarność w zakresie obronności RP?.

Zawierała ona przyjęty przez AWS program ugrupowania w dziedzinie obronności i kolportowana była podczas kampanii wyborczej AWS. Obrona oskarżonych dowodziła, że fundacja poniosła znaczne wydatki związane z wydaniem tej broszury. I wystąpiła w tej sprawie z wnioskiem dowodowym. Jednak prokuratura nie dopuściła wniosku bez podawania przyczyn odmowy.

Prokurator Przybysz odrzuciła również inne wnioski dowodowe obrony, które wyjaśniłyby w jaki sposób i na co wydano pieniądze fundacji. Nie uwzględniła też faktu, że Szeremietiew nie był członkiem władz fundacji, a więc nie mógł odpowiadać za sposoby wydawania jej środków.

Odnalezione dokumenty

We wrześniu 2004 r. obrona oskarżonych złożyła w sądzie wniosek o umorzenie postępowania. Argumentowała go ?brakiem znamion popełnienia czynów zabronionych przez prawo?. Jednak sąd w ogóle nie ustosunkowała się do tego wniosku. ? Ze względu na zamieszanie wokół fundacji, szczególnie podważanie jej wiarygodności postanowiliśmy fundację zlikwidować ? przyznaje Szeremietiew.

Zgodnie z procedurą powołano likwidatora fundacji, który miał czuwać nad prawidłowym przebiegiem tego postępowania. Podczas porządkowania dokumentów FNP odnaleziono oryginały skradzionych rachunków opiewające łącznie na ponad 80 tys. zł. Okazało się bowiem, że łupem złodziej padły tylko kserokopie wykonane przez jednego z członków zarządu fundacji.

Dlaczego tak późno zorientowano się, że oryginałów nie skradziono? - Włamywacze pozostawili po sobie ogromy bałagan bowiem buszowali w dokumentach znajdujących się w biurze. Wiedzieliśmy, że skradli teczkę z dokumentami fundacji, a wybuch afery w MON spowodował, że nie miałem czasu na porządkowanie dokumentów w biurze na Lwowskiej ? wyjaśnia Szeremietiew. Ponadto po rozpoczęciu śledztwa nie utrzymywałem kontaktów z członkami zarządu fundacji, aby nie być posądzonym o mataczenie ? tłumaczy Szeremietiew.

Odnalezione rachunki potwierdziły wersję przedstawioną przez Szeremietiewa i Farmusa. W październiku 2005 r. obrona złożyła odnalezione dokumenty w sądzie i ponownie wniosła o umorzenie sprawy. Argumentowała, że przestępstwo nie zostało popełnione. Sąd do dziś nie uwzględnił tych nowych okoliczności i nie rozpatrzył wniosku o umorzenie postępowania. Nie wyznaczył też terminu rozprawy. W dalszym ciągu nie wiadomo więc, kiedy sprawa zostanie zakończona.

Piotr Nisztor
Gazeta Polska nr 22/2006

Więcej o "sprawie Szeremietiewa": http://prawica.net/node/3073